دلایل جرم دندان و راهکارهای برطرف کردن
جرم دندان یکی از رایجترین مشکلات دهان و دندان است که در صورت بیتوجهی میتواند زمینهساز بیماریهای لثه، بوی بد دهان و حتی پوسیدگی دندانها شود. بسیاری از افراد تصور میکنند جرم دندان تنها یک مشکل ظاهری است، در حالی که تجمع جرم میتواند سلامت دهان و دندان را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد.
در این مقاله با دلایل ایجاد جرم دندان، عوارض آن و بهترین راهکارهای پیشگیری و برطرف کردن جرم دندان آشنا میشویم.
جرم دندان چیست؟
جرم دندان یا تارتار (Dental Tartar) لایهای سخت و زرد یا قهوهایرنگ است که در اثر تجمع پلاکهای میکروبی و مواد معدنی موجود در بزاق روی سطح دندان و اطراف لثه تشکیل میشود.
در مراحل اولیه، پلاک دندان نرم است و با مسواک زدن و نخ دندان بهراحتی از بین میرود؛ اما اگر بهموقع تمیز نشود، به مرور زمان سخت شده و به جرم تبدیل میشود که تنها با جرمگیری توسط دندانپزشک قابل حذف است.
دلایل ایجاد جرم دندان
۱. رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان
مسواک نزدن منظم یا استفاده نکردن از نخ دندان باعث باقی ماندن پلاکهای میکروبی روی دندانها میشود که در نهایت به جرم تبدیل خواهند شد.
۲. مصرف زیاد مواد غذایی شیرین
مصرف مداوم شیرینیها، نوشابهها و مواد غذایی حاوی قند، رشد باکتریهای دهان را افزایش داده و احتمال تشکیل جرم را بیشتر میکند.
۳. سیگار و دخانیات
افراد سیگاری معمولاً بیشتر از سایر افراد دچار جرم دندان، تغییر رنگ دندان و بیماریهای لثه میشوند.
۴. خشکی دهان
کاهش ترشح بزاق باعث میشود پلاکهای میکروبی سریعتر روی دندان تجمع پیدا کنند.
۵. نامرتب بودن دندانها
در دندانهای نامرتب، تمیز کردن تمام سطوح دشوارتر است و احتمال تشکیل جرم افزایش مییابد.
۶. استفاده نادرست از مسواک
مسواک زدن با روش اشتباه یا مدت زمان کوتاه، پلاکها را بهطور کامل از بین نمیبرد.
علائم جرم دندان
وجود جرم دندان معمولاً با نشانههای زیر همراه است:
- زرد یا قهوهای شدن دندانها
- بوی بد دهان
- خونریزی هنگام مسواک زدن
- التهاب و قرمزی لثه
- احساس زبری روی سطح دندانها
- عقبنشینی لثه در موارد پیشرفته
عوارض جرم دندان
اگر جرم دندان درمان نشود، ممکن است مشکلات زیر ایجاد شود:
- التهاب لثه (ژنژیویت)
- بیماریهای پیشرفته لثه
- پوسیدگی دندان
- لق شدن دندانها
- بوی بد مزمن دهان
- کاهش زیبایی لبخند
راهکارهای برطرف کردن جرم دندان
جرمگیری توسط دندانپزشک
مؤثرترین روش حذف جرم دندان، جرمگیری تخصصی است. این کار باعث حذف کامل جرمهای سخت شده و به حفظ سلامت لثه کمک میکند.
مسواک زدن صحیح
حداقل دو بار در روز و هر بار به مدت دو دقیقه با تکنیک صحیح مسواک بزنید.
استفاده روزانه از نخ دندان
نخ دندان پلاکهای بین دندانها را که با مسواک قابل دسترسی نیستند، از بین میبرد.
استفاده از دهانشویه مناسب
دهانشویههای ضدباکتری میتوانند تعداد باکتریهای دهان را کاهش دهند و از تشکیل پلاک جلوگیری کنند.
کاهش مصرف مواد قندی
کاهش مصرف شیرینیها و نوشیدنیهای شیرین نقش مهمی در پیشگیری از جرم دندان دارد.
چگونه از تشکیل جرم دندان پیشگیری کنیم؟
برای جلوگیری از ایجاد جرم دندان بهتر است:
- روزانه دو بار مسواک بزنید.
- از نخ دندان استفاده کنید.
- هر شش ماه یکبار به دندانپزشک مراجعه کنید.
- رژیم غذایی سالم داشته باشید.
- مصرف دخانیات را کاهش دهید یا ترک کنید.
- از خمیردندان مناسب استفاده کنید.
آیا جرم دندان را میتوان در خانه از بین برد؟
بسیاری از روشهای خانگی که در فضای مجازی معرفی میشوند، مانند استفاده از جوش شیرین یا مواد اسیدی، ممکن است به مینای دندان آسیب برسانند. این روشها قادر به حذف جرم سختشده نیستند و در برخی موارد حتی باعث حساسیت یا فرسایش دندان میشوند. اگر جرم روی دندان تشکیل شده باشد، بهترین راه مراجعه به دندانپزشک برای جرمگیری است.
جمعبندی
جرم دندان نتیجه تجمع پلاکهای میکروبی و بیتوجهی به بهداشت دهان و دندان است. اگرچه حذف جرمهای سخت تنها توسط دندانپزشک امکانپذیر است، اما رعایت بهداشت روزانه، مسواک زدن صحیح، استفاده از نخ دندان و انتخاب محصولات مراقبتی مناسب میتواند از تشکیل مجدد جرم جلوگیری کند و سلامت دندانها و لثهها را حفظ کند.
در کنار رعایت این نکات، استفاده از خمیردندانهای باکیفیت که به کاهش پلاکهای میکروبی و حفظ سلامت دهان و دندان کمک میکنند نیز اهمیت زیادی دارد. محصولاتی مانند خمیر دندان لایف گارد با فرمولاسیون مناسب برای استفاده روزانه، میتوانند در کنار مسواک زدن صحیح، به حفظ پاکیزگی دندانها و کاهش احتمال تشکیل پلاک و جرم کمک کنند.
